مقایسه بازار بورس ایران و بازار ارزهای دیجیتال

بازار بورس سهام ایران و اوراق بهادار و بازار ارزهای دیجیتال ، مکان‌هایی هستند که امکان انجام معاملات را برای معامله‌گران فراهم می‌کنند. این بازارها تفاوت‌های زیادی دارند.عموما افرادی که در بازار ارزهای دیجیتال فعالیت می‌کنند، معامله در بازار سهام را تجربه کرده‌اند. اما عموما افرادی که در بازار سهام فعالیت دارند، شناختی از بازار ارزهای دیجیتال ندارند.

در این نوشته قصد ما این نیست که بگوییم کدام بازار بهتر است. چون این موضوع از اساس غلط است. آیا می‌توان گفت بازار سهام بهتر است یا فارکس؟ طبیعتا نه. اینها همه بازارهای گوناگون مالی بوده که امکان معامله و ترید در آنها وجود دارد. انتخاب این بازارها بسته به تخصص‌ها، سبک زندگی و هزار عامل دیگر دارد که ارتباطی به بهتر یا بدتر بودن آن بازارها ندارد.

بورس اوراق بهادار تهران

بازار سهام ایران و بازار ارزهای دیجیتال

این بازار برای افراد جامعه شناخته‌شده‌تر است. رسانه‌های داخلی و تلوزیون معمولا هر از چندگاهی از شاخص بورس و اینکه امروز شاخص بورس روی چند واحد ایستاده خبر می‌دهند. بیشتر ما ساختمان شیشه‌ای بورس که تابلوی بزرگی در خود دارد که مدام عددهاییش تغییر می‌کند را در تلوزیون دیده‌ایم. به هر حال بازار بورس اوراق بهادار تهران علاوه بر دیگر اوراق، محلی برای عرضه و داد و ستد سهام شرکت‌های بزرگ و کوچک ایران می‌باشد.

بازار ارزهای دیجیتال

این بازار یک بازار جدید و نوپاست. اولین ارز دیجیتال در سال 2009 بوجود آمده و شاید به همین علت است که عموم مردم شناخت کمتری نسبت به این بازار دارند. اما بسیاری ارزهای دیجیتال را، آینده دنیا می‌دانند و معتقدند که جهان به سمت تمرکززدایی خواهد رفت و قطعا پول مورد قبول در آن جهان، ارزهای دیجیتال خواهد بود. بیت کوین به عنوان مشهورترین ارز دیجیتال در بازار، اولین و گران‌ترین ارز دیجیتال است که زمانی هر واحد بیت کوین 20 هزار دلار ارزش داشته و امروز هر واحد بیت کوین معادل 8000 دلار می‌باشد.

فعلا همین تعریف خلاصه و تقلیل‌گرایانه از بازار ارزهای دیجیتال را از ما بپذیرید، چون هدف این نوشته مقایسه این دو بازار است. در پستی دیگر به طور کامل این بازار را شرح خواهیم داد.

در زیر  بخشی از پارامترهایی که برای سرمایه‌گذاری مهم است را در هر دو بازار مقایسه خواهیم کرد.

امنیت

شاید یکی از مهمترین فاکتورهای بازار سهام امنیت سرمایه‌گذاری است. البته منظور ما این است که در این بازار شما می‌توانید صد در صد مطمئن باشید که پولتان ناپدید نخواهد شد، یا احتمال از بین رفتن سرمایه به خاطر هک یا کلاهبرداری در این بازار صفر است(چیزی که در بازار ارزهای دیجیتال زیاد اتفاق افتاده است). اما ما در بازار بورس اوراق بهادار تهران، سهام‌های بسیاری داشته‌ایم که ناگهان ممنوع-متوقف شده و سرمایه شما بلوکه می‌شود و ماه‌ها و گاها سال‌ها این حالت ادامه داشته است! و شما برای بازپس‌گیری سرمایه‌تان نیاز به اعتراض و تجمع در جلو تالار شیشه‌ای داشته‌اید! البته این اتفاق در سال‌های اخیر کمتر شده است. به هر حال امنیت سرمایه‌گذاری در بازار سهام بسیار بالاست.

اما امنیت سرمایه‌گذاری در بازار ارزهای دیجیتال در مقایسه با بازار سهام بسیار پایین است. به هرحال بازار سهام، محلی کاملا قانونی و مورد قبول نهادهای قانونی کشور ماست. اما بازار ارزهای دیجیتال در ایران و در بسیاری از کشورها هنوز به رسمیت شناخته نشده است (درواقع قوانین مدون برای این بازار هنوز وجود ندارد).  شاید برای ما ایرانی‌ها این مورد زیاد مهم نباشد زیرا بازار فارکس هم در ایران مورد قبول نهادهای قانونی نیست. یکی از مصائب و مشکلاتی که تریدرهای ایرانی با آن مواجه هستند، بحث تحریم‌ها و ممنوعیت فعالیت‌های مالی در بازارهای معتبر جهانی است. شما برای معامله در بازار ارزهای دیجیتال نیاز به یک صرافی ارز دیجیتال خواهید داشت. بسیاری از صرافی‌های معتبر دنیا، به تریدرهای ایرانی اجازه ثبت‌نام نمی‌دهند. البته از آنجا که ما به این محدودیت‌ها عادت کرده‌ایم، راه‌هایی برای دور زدن آن وجود دارد که اجالتا اگر یک راه را بخواهیم اشاره کنیم، استفاده از صرافی بایننس و استفاده دائمی از نرم‌افزارهای تغییر آی‌پی (vpn) در زمان استفاده از این صرافی، مشکل شما را حل خواهد کرد!

در نتیجه در مورد امنیت در بازار ارزهای دیجیتال باید بسیار مراقب بود و تا زمانی که اطلاعات کافی از این بازار کسب نکرده‌ایم، ورود به این بازار ریسک بالایی دارد.

عمق بازار

برای مقایسه عمق بازار در بازار سهام ایران و بازار ارزهای دیجیتال بهتر است نگاهی به ارزش بازار در این دو بازار داشته باشیم.

بازار سهام ایران دارای ارزش بازار معادل یک میلیون و چهارصد هزار میلیارد تومان است. اما برای اینکه بتوانیم مقایسه کنیم باید معادل دلاری ارزش بازار سهام ایران را نیز محاسبه کنیم. اگر هر واحد دلار 14000 تومان در نظر بگیریم، ارزش دلاری بازار سهام ایران ، 103 میلیارد دلار است. ارزش بازار ارزهای دیجیتال 238 میلیارد دلار است. بازار سهام نیویورک که بزرگترین بازار سهام از نظر ارزش بازار است، دارای ارزش بازار معادل 24 هزار میلیارد دلار می‌باشد.

حق مالکیت

تفاوت دیگر بحث حق مالکیت است. در بازار سهام، با خریداری سهام یک شرکت، به میزان سهام خریداری شده، شما در دارایی‌های شرکت سهیم خواهید بود. بخشی از دارایی‌های شرکت قانونا به شما تعلق دارد. اما در ارزهای دیجیتال حق مالکیت موضوعیت ندارد. بسیاری این را ایراد بازار ارزهای دیجیتال می‌دانند. اما ذات این بازار حق مالکیت موضوعیت ندارد. بحث حق مالکیت بر روی پول قابل طرح نیست. بیت کوین و بیت کوین کش و برخی دیگر از ارزهای دیجیتال، دارایی دیجیتال بوده و می‌توان از آنها به عنوان پول دیجیتال برای پرداخت‌ها استاده کرد.

زمان معاملات

روزهای معاملاتی در بازار سهام ایران مثل سایر بازارهای سهام محدود می‌باشد. روزهای معاملاتی در ایران از شنبه تا چهارشنبه و از ساعت 9 تا 12:30 بوده و در روزهای پنج‌شنبه و جمعه و دیگر تعطیلات رسمی، بازار بسته است. اما بازار ارزهای دیجیتال، در تمام روزهای هفته و سال باز بوده و همچنین در روز به طور 24 ساعت قابل معامله است. این یکی از بزرگترین مزیت‌ها برای تریدرهایی است که استراتژی ترید روزانه داشته و عموما در تایم‌فریم‌های پایین کار می‌کنند.

کارمزد معاملات

بازار ارزهای دیجیتال و بازار سهام ایران
مقایسه بازار سهام ایران و بازار ارزهای دیجیتال

در بازار سهام ایران برای خرید و فروش کارمزد نسبتا بالایی در مقایسه با بازار ارزهای دیجیتال باید پرداخت کرد. میزان کارمزد معاملات در بازار سهام، تقریبا 1 درصد می‌باشد. البته در سال‌های گذشته این مقدار 1.5 درصد بود که چند وقتی است که این مقدار به 1 درصد کاهش پیدا کرده است.

کارمزد معاملات در بازار ارزهای دیجیتال مقدار ثابتی برای همه صرافی‌ها وجود ندارد. بیشتر بستگی دارد که با چه صرفی کار می‌کنید. برای مثال صرافی باینانس برای هر معامله 0.1 درصد کارمزد دریافت می‌کند. در صرافی‌های دیگر ممکن است این مقدار متفاوت باشد اما حدود کارمزد برای معامله در بازار ارزهای دیجیتال، در همین رنج می‌باشد.

در نتیجه کارمزد معاملات در بازار سهام ایران 10 برابر بازار ارزهای دیجیتال می‌باشد.

محدوده نوسان قیمت

محدوده نوسان قیمت در بازارهای جهانی تعریف نشده است. اما در بازار سهام ایران ، هر سهم در روز در بیشترین حالت می‌تواند 10 درصد نوسان کند. به عبارتی قیمت هر سهم در مقایسه با روز قبل، می‌تواند 5 درصد رشد و 5 درصد کاهش قیمت داشته باشد. اما در بازار ارزهای دیجیتال چنین محدودیتی وجود ندارد. در تاریخ بازار ارزهای دیجیتال ما شاهد ارزهایی بوده‌ایم که در روز تا 100 درصد هم افزایش قیمت داده‌اند (حتی خیلی بالاتر از این مقدار) و در طرف مقابل نیز، ارزهایی وجود داشته که در یک روز سرمایه‌گذاران خود را به خاک سیاه نشانده است! نوسانات قیمتی در بازار سهام ایران بسیار کنترل شده است. در مواقع حساس که احتمال ریزش بسیار شدید بازار را داشته‌ایم، محدوده نوسان از 5 درصد به 2 درصد نیز کاهش یافته است. حتی می‌توان در مواقع حساس بازار را تعطیل کرده تا از رفتارهای هیجانی کاسته شود (این موارد کاملا قانونی است و سلیقه‌ای اعمال نخواهد شد). اما در بازار ارزهای دیجیتال نوسانات قیمتی بسیار شدید بوده است. برای روشن‌تر شدن موضوع، بیت کوین را مثال می‌زنیم. در سال 2010 ارزش بیت کوین تنها 2 سنت بوده، اما در سال 2017 ارزش آن به 20 هزار دلار رسیده است. اکنون نیز ارزش آن 8000 دلار می‌باشد. (البته منظور از ارزش، قیمت کنونی آن است)

نوسانات قیمتی بالا یا نوسانات قیمتی پایین، هم می‌تواند مثبت باشد و هم نکته‌ای منفی باشد. برخی افراد نوسانات قیمتی بالا را نشان‌دهنده بالا بودن ریسک بازار می‌دانند. اما برخی آن را فرصتی برای سود بیشتر تلقی می‌کنند. در این مورد نمی‌توان گفت برتری با کدام بازار است.

صف خرید و صف فروش

این یکی از نکته‌های منفی بازار سهام ایران می‌باشد (به نظر برخی افراد). این محدودیت عملا وجود حدضرر را با مشکل روبه‌رو می‌کند. گاهی حد ضرر شما فعال شده و باید سهم خود را بفروشید، اما سهم شما در صف فروش رفته و امکان این کار برای شما وجود ندارد. اگر با الگوهای کندل کار می‌کنید، کندلی که در زمان صف فروش یا صف خرید در نمودار ایجاد می‌شود، برای شما قابل تحلیل نخواهد بود. اما در بازار ارزهای دیجیتال صف خرید و صف فروش تعریف نشده است.

این مورد یکی از ویژگی‌های منفی بازار اورواق بهادار تهران است که در بازارهای جهانی این ویژگی مفهوم ندارد.

پی‌نوشت: بازار ارزهای دیجیتال واقعا بازاری تخصصی است. ورود به این بازار بدون کسب اطلاعات کافی، حتما ضرر و زیان را به همراه خواهد داشت.

0
بدون دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات مرتبط